आइपिओ निस्कासन गर्न लागेको जनता टिभी सन्चालन गर्ने कम्पनी जनता प्रकाशन तथा प्रसारण पब्लिक लिमिटेड खराब आर्थिक अवस्थाबाट गुज्रिरहेको देखिएको छ । कम्पनिले बैंकको ॠण नतिपछी ॠण दिने बैंकले ॠण तिर्न ताकेता गर्दै सुचना निकालेको छ । बैंकले सुचना निकालेपछी कम्पनिको खराब स्थिती बाहिरिएको हो ।

बैंकले पटकपटक ताकेता गर्दा पनि ॠण नतिरेपछी कम्पनिको नाममा सार्वजनिक सुचना नै निकालेको छ । अब ३५ दिन भित्र कम्पनिले ॠण नतिरेमा कम्पनिलाई बैंकले कानुनअनुसार कालोसुचिमा राख्न प्रकृया अगाडि बढाउने छ ।

यस अघी पनि त्यहा काम गर्ने पत्रकारले तलब नपाएको भन्दै धर्ना दिएका थिए । पछी केहीले तलब पाएका थिए तर अहिलेपनी कम्पनिले नियमित तलब पत्रकारलाई दिन सकेको छैन ।

तीन विकास बैंकलाई नेपाल राष्ट्र बैंकले कारबाही गरेको छ ।

राष्ट् बैंकले मुक्तिनाथ विकास बैंक, सप्तकोशी डेभलपमेन्ट बैंक र नारायणी डेभलपमेन्ट बैंकका अध्यक्ष, सञ्चालक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) लाई कारवाही गरेको जनाएको छ ।

केन्द्रिय बैंकले केही अधिकारीलाई सचेत गराएको छ भने केहीलाई नगदसहित कारबाही गरेको छ ।

राष्ट्र बैंकले मुक्तिनाथ विकास बैंकका अध्यक्ष, सञ्चाल समिति र सीईओलाई संस्थाबाट व्यक्तिगत तथा सामुहिक जमानीमा प्रवाह भएको विपन्न वर्ग कर्जाका ग्राहकबाट शुल्क लिई खडा गरेको ग्राहक संरक्षण कोषमा जम्मा भएको रकम कम्पनी ऐनको दफा ९३, संस्थाको ग्राहक संरक्षण कोष सञ्चालन कार्यविधि, २०७९ तथा संस्थागत सुशासनको मर्म र भावना विपरीत निर्णय गरी ऋणी ग्राहक सदस्यको सामूहिक हित नहुने अन्य उद्देश्यमा खर्च गरेको पाइएको छ ।

उक्त रकमपछि फिर्ता गरेको भनी जानकारी गराएको भए पनि नीति विपरित ग्राहक संरक्षण कोषको प्रयोगबाट वित्तीय संस्थाका निक्षेपकर्ता र सर्वसाधारणको हित विपरीतको कार्य भएको पाइएकोले सो सम्बन्धी निर्णय प्रक्रियामा संलग्न संस्थाको सञ्चालक समिति, सञ्चालक समितिका अध्यक्ष र प्रमुख कार्यकारी अधिकृतलाई नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ को दफा १०० को उपदफा (२) को खण्ड (क) बमोजिम सचेत गराइएको जनाएको छ ।
त्यस्तै सप्तकोशि डेभलपमेन्ट बैंकको सञ्चालक समितिले संस्थाको समष्टिगत स्थलगत निरीक्षणको क्रममा संस्थाका स्वतन्त्र सञ्चालकलाई पहिलो कार्यकाल समाप्त भएपश्चात् समेत स्वतन्त्र सञ्चालककै हैसियतमा सञ्चालक समितिको बैठकमा निरन्तर उपस्थित गराई निर्णय प्रक्रियामा सहभागी गराएको भन्दै कारबाही गरेको छ ।

बैंक तथा वित्तीय संस्था सम्बन्धी ऐन, २०७३ को दफा १५ को उपदफा (१) मा भएको व्यवस्था विपरित दोस्रो कार्यकालका लागि समेत स्वतन्त्र सञ्चालकको रुपमा पुनः नियुक्त गरेको पाईएकोले अब उप्रान्त त्यस किसिमको कार्य नगर्न संस्थाको सञ्चालक समितिलाई नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ को दफा १०० को उपदफा (२) को खण्ड (क) बमोजिम सचेत गराइएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।

उक्त कानुनी व्यवस्थासम्मत नहुने गरी दोस्रो कार्यकालका लागि नियुक्त स्वतन्त्र सञ्चालकलाई तत्काल हटाई जानकारी गराउन नेपाल राष्ट्र बैंक, २०५८ को उपदफा (२) को खण्ड (ङ) बमोजिम आदेश दिइएको जनाएको छ ।

यस्तै बैंकको स्थलगत निरीक्षणको क्रममा राष्ट्र बैंकले जारी गरेको आधार दर गणना सम्बन्धी कार्यविधि, २०६९ बमोजिम गणना गर्नुपर्ने कर्जाको आधार दरलाई संस्थाको प्रमुख कार्यकारी अधिकृतले निर्देशन विपरित आफ्नो तजविजले एकै महिनामा पटक पटक कोर बैंकिङ सिस्टममा गई आधार दर परिवर्तन गरेको पाइएको छ ।

उक्त कार्यबाट कर्जाको आधार दर सम्बन्धी राष्ट्र बैंकमा पेश हुँदै आएको विवरण समेत यथार्थ नभएको पाइएकाले नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ को दफा १०० को उपदफा (२) को खण्ड (क) बमोजिम संस्थाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतलाई सचेत गराई त्यस्तो कार्य तत्काल बन्द गर्न निर्देशन दिइएको जनाइएको छ ।

राष्ट्र बैंकले नारायणी डेभलपमेन्ट बैंकलाई पटक पटक कारबाही गरेको छ । बैंकले २०८० साउन देखि असोजसम्मको अवधिमा पहिलो पटक पीओथ्री दोस्रो पटक पीओफोर र तेस्रो पटक पीओ फाइभ मा नियामकीय व्यवस्था अनुसार कायम गर्नुपर्ने अनिवार्य मौज्दात रकम कायम नगरेको हुँदा नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ को दफा ४७ तथा यस बैंकबाट जारी इ.प्रा. निर्देशन नं.१३-०८० को बुँदा नं १ को उपबुँदा ३, ४ र ५ र इ.प्रा. निर्देशन नं. २१-८० को बुँदा नं. ७ (संशोधन समेत) मा भएको ब्यवस्था बमोजिम संस्थालाई १२ हजार ८४६ रुपैयाँ नगद जरिवाना गराइएको जनाइएको छ ।

यस्तै बैंकले कर्जा–निक्षेप अनुपात २०८० साउनमा पहिलो पटक र भदौमा दोस्रो पटक राष्ट्र बैंकबाट जारी गरिएको एकीकृत निर्देशन, २०८० को निर्देशन नं. ५ को बुँदा नं. ६ को उपबुँदा नं (६) मा तोकिएको अधिकतम ९० प्रतिशतको सीमाभन्दा बढी रहेको पाएपछि २ लाख ४१ हजार ९२४ रुपैयाँ हर्जना लगाइएको छ ।

भारतीय कम्पनी रिलायन्स इन्डष्ट्रिज को बजार पूँजीकरण २० लाख करोड भारु पुगेको छ । २० करोड भारु पुजिकरण सहित यो कम्पनी भारतको सबैभन्दा मूल्यवान कम्पनी बनेको छ ।
यती धेरै बजार पुजिकरण पुग्ने यो पहिलो भारतीय कम्पनी बनेको छ । सेयर बजारमा मंगलबार आएको वृद्धिका कारण कम्पनीको बजार पूँजीकरण वृद्धि २० लाख करोड भारु पुगेको हो ।

कम्पनीको सेयरमूल्य २.९५८ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । यससँगै कम्पनीको सेयरमूल्य अहिलेसम्मकै उच्च बिन्दुमा पुगेको छ । गत साता कम्पनीको बजार पूँजीकरण १ लाख करोड भारुले बढेको थियो । गत जनवरी २९ मा कम्पनीको बजार पूँजीकरण १९ लाख करोढ भारु पुगेको थियो ।

यसअघि कम्पनीले सन् २०२१ मा १५ लाख करोडको बजार पूँजीकरणको आँकडा पार गरेको थियो । सन् २०१९ मा कम्पनीको बजार पूँजीकरण १० लाख करोड भारु पुगेको थियो ।

घोराही सिमेन्ट इण्डष्ट्रि लिमिटेडले चालु आवको दोस्रो त्रैमाससम्मको वित्तीय विवरण सार्वजनिक गरेको छ । यस विवरण अनुसार कम्पनीले समिक्षा अवधिसम्म ४१ करोड ८४ लाख रुपैयाँ घाटा व्यहोरेको छ । अघिल्लो आवको दोस्रो त्रैमाससम्म भने कम्पनी १ करोड ५४ लाख रुपैयाँ नाफामा रहेको थियो ।

यो कम्पनिले लगातार नाफामा रहेको र आगामी दिनमा पनि लगातार नाफामा रहन सक्ने भन्दै प्रिमियममा आइपिओ जारी गरेको थियो ।
कम्पनीको खुद आम्दानीमा ४६.७७ प्रतिशतले कमी आएको छ । कम्पनीले यो अवधिसम्म १९ करोड ४७ लाख रुपैयाँ खुद आम्दानी गरेको छ । अघिल्लो आवको सोहि अवधिसम्म कम्पनीके खुद आम्दानी ३६ करोड ५८ लाख रुपैयाँ थियो । कम्पनीको अन्य आम्दानी ११ लाख ७६ हजार रुपैयाँ रहेको छ ।
त्यस्तै कम्पनीले प्रशासनिक,बिक्री तथा वितरणमा १५ करोड ५८ लाख रुपैयाँ खर्च गरेको छ । कम्पनीको वित्त खर्च २६ करोड ५६ लाख रुपैयाँ रहेको छ ।

कम्पनीको रिटेन्ड अर्निङ २४.१५ प्रतिशतले घटेर २ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ । अन्य रिजर्भ ७ करोड ९० लाख रहेको कम्पनीको सेयर प्रिमियम रिजर्भ २ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ कायम भएको छ ।

समीक्षा अवधिसम्म कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी ९.१६ रुपैयाँ ऋणात्मक,प्रतिसेयर नेटवर्थ २२५.४५ रुपैयाँ,प्रतिसेयर कुल सम्पत्तिको मूल्य ५३१.३५ रुपैयाँ र तरलता अनुपात ०.८६३ गुणा कायम भएके छ ।