दोश्रो बजारमा कारोबार मूल्य प्रतिकित्ता १२५३ रुपैयाँ रहेको हिमालयन लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमीटेडले आर्थिक वर्ष २०८०-८१ को चौथो त्रैमाससम्ममा प्रतिसेयर आम्दानी २ रुपैयाँ ३६ पैसा रहेको देखिएको छ ।

यस कम्पनीको वितरणयोग्य मुनाफा करिब २३ लाख रुपैयाँले नेगेटिभ रहेको छ । चौथो त्रैमाससम्ममा यो कम्पनीको प्रतिसेयर नेटवर्थ १२३ रुपैयाँ ५७ पैसा मात्र रहेको देखिन्छ ।

खराब कर्जाको अनुपात बढेर यो वर्ष ३.६५ प्रतिशत पुगेका छ भने समीक्षा अवधिमा यो कम्पनीले ७५ लाख ५० हजार रुपैयाँ खूद नाफा कमाएको छ । अघिल्लो वर्ष १ करोड बढी थियो ।

कम्पनिले २ करोड ६१ लाख ९४ हजार रुपैयाँ इम्पेयरमेन्ट चार्जको रुपमा छुट्याएको छ । त्यस्तै सीमित खूद ब्याज आम्दानी २ करोड ३७ लाखको रहेको देखिन्छ ।

समग्रमा हेर्दा कम्पनिको बित्तिय बिबरण र सेयर मुल्यले मेल खाँदैन । यस कम्पनिमा खेलाडीले चलखेल गरेको आसङका गरिएको छ ।

कमजोर कम्पनीको मुल्य अस्वाभाबिक रुपमा बढेको भन्दै अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले चिन्ता ब्यक्त गरेका छन । त्यस्तै उनले सेयर बजारमा हुने अनुचित गतिविधि रोक्न नियामक निकायलाई निर्देशन दिएका छन् । आज सिंहदरबारमा प्रतिनिधि सभाको अर्थ समितिको बैठकमा पौडेलले यस्तो निर्देशन दिएको बताएका हुन् ।

पौडेलले सेयर बजारमा हुने कुनै पनि इन्साइडर ट्रेडिङ तथा अनुचित गतिबिधी प्रती नियामक तथा लगानिकर्ता दुबै सचेत रहनुपर्ने बताएका छन ।
पौडेलले सेयर बजार अर्थतन्त्रको महत्वपूर्ण अंग भएको भन्दै यसलाई प्रभाव पार्ने कुनै पनि अवाञ्छित गतिविधि हुन नदिन पनि नियामकलाई निर्देशन दिएको बताएका छन् । ‘कुनै पनि प्रकारले सेयर बजारलाई प्रभावित पार्ने क्रियाकलाप हुनु हुँदैन भनेर सम्बन्धित निकायलाई स्पष्ट निर्देशन दिएका् छु,’ उनले भने,‘ सेयर बजार अर्थतन्त्रको ऐना भएकाले यसलाई परिपक्व ढंगले अघि बढाउनु आवश्यक छ ।’

उनले सेयर बजारमा लगानी गर्नपूर्व कम्पनीको वित्तीय अवस्था हेरेर मात्रै लगानी गर्न समेत लगानीकर्तालाई सुझाव दिएका छन् । अर्थमन्त्रीले वित्त नीति र मौद्रिक नीतिमा समन्वय हुनु पर्नेमा पनि जोड दिए ।

दिव्यश्वरी हाईड्रोपावर लिमिटेड ३ करोड ९१ लाख रुपैयाँ घाटामा रहेको देखिएको छ । कम्पनीले सार्वजनिक गरेको गत आव २०८०/८१ को चौथौ त्रैमासिक प्रतिवेदनमा यस्तो देखिन्छ ।

अघिल्लो आवको चौथौ त्रैमाससम्म कम्पनीको घाटा ३ करोड ८२ लाख रुपैयाँ थियो । जुन गत आवमा बढेर ३ करोड ९१ लाख पुगेको छ ।

कम्पनीले विद्युत बिक्रीमार्फत ८ करोड ८ लाख रुपैयाँ आर्जन गरेको छ । जुन रकम अघिल्लो आवमा आर्जन भएको ८ करोड ६० लाखको तुलनामा ६.०१४ प्रतिशतले कम हो । कम्पनीले अन्य स्रोतबाट ४ लाख ९७ हजार रुपैयाँबराबरको आम्दानी गरेको छ ।

कम्पनीको प्रत्यक्ष खर्च ७७ लाख ३३ हजार रुपैयाँ रहेको छ । कर्मचारी खर्च भने १०.६० प्रतिशतले घटेर ५५ लाख ७९ हजार रुपैयाँमा सीमित बनेको छ । कम्पनीको अन्य सञ्चालन तथा प्रशासनिक खर्च खर्च २५.६४ प्रतिशतले बढेर ६९ लाख ३३ हजार रुपैयाँ रहेको छ ।

कम्पनीको रिजर्भ फण्ड २९ करोड ७८ लाख रुपैयाँले ऋणात्मक अवस्थामा छ । कम्पनीले समीक्षा अवधिसम्म ५ करोड ४४ लाख रुपैयाँबराबरको अल्पकालिन ऋण र ५६ करोड ४१ लाख रुपैयाँबराबरको दीर्घकालिन ऋण लिएको छ ।

समीक्षा अवधिसम्म कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी(ईपीएस)१४.८२ रुपैयाँ ऋणात्मक, मूल्य आम्दानी अनुपात १५.३८ गुणा ऋणात्मक, प्रतिसेयर नेटवर्थ ७.८२ रुपैयाँ प्रतिसेयर कुल सम्पत्तिको मूल्य २८७.४६ रुपैयाँ र तरलता अनुपात ०.१३ प्रतिशत कायम भएको छ ।

नेशनल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडले संस्थापक सेयरधनीको स्वामित्वमा रहेको संस्थापक सेयर बिक्रीमा राखेको छ । कम्पनीले १ लाख कित्ता संस्थापक सेयर आजदेखि बिक्रीमा राखेको हो ।

कम्पनीका विद्यमान संस्थापक सेयरधनीहरुका लागि बिक्रीमा राखिएको यो सेयर खरिदका लागि सूचना प्रकाशित भएको ३५ दिनभित्र आवेदन दिई सक्नुपर्नेछ । संस्थापक सेयरधनीले काठमाण्डौको लाजिम्पाटमा रहेको कम्पनीको केन्द्रीय कार्यालयमा आईपुग्ने गरी आवेदन दिनुपर्नेछ । बिक्री गरिने संस्थापक सेयरको मूल्य नियमानुसार हुने प्रचलिन मूल्य भन्दा कम नहुने कम्पनीले जनाएको छ ।

उल्लेखित मितिभित्र सेयर खरिदका लागि कुनै पनि आवेदन पेश नभएमा अन्य व्यक्ति तथा कम्पनीलाई उक्त सेयर बिक्री गरिने कम्पनीले जनाएको छ ।

हिमालयन लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडको संस्थापक समूहको सेयर बिक्रीमा राखिएको छ । कम्पनीले संस्थापक सेयरधनीहरुको स्वामित्वमा रहेको ४ लाख ५६ हजार ५३३ कित्ता संस्थापक सेयर बिक्रीमा राखेको हो ।

यसका लागि कम्पनीका विद्यमान संस्थापक सेयरधनीहरुले मात्रै खरिद आवेदन दिन सक्नेछन् । संस्थापक सेयरधनीहरुले सूचना प्रकशित भएको ३५ दिनभित्र कम्पनीको कानून विभागमा लिखित आवेदन दिनुपर्नेछ ।

निर्धारित समयभित्र सेयर खरिदका लागि कुनै आवेदन प्राप्त नभएमा अन्य व्यक्ति तथा कम्पनीलाई सेयर बिक्री गरिने कम्पनीले जनाएको छ ।

सूर्योदय वोमी लघुवित्त वित्तीय संस्थाको एफपीओमा पहिलो दिनमै १०५ गुणा बढी आवेदन परेको छ । सीडीएसीको तथ्यांकअनुसार आज यो संस्थाको एफपीओ खरिदका लागि ३ लाख १० हजार ८८ आवेदकहरुबाट ४९ करोड २५ लाख ४२ हजार रुपैयाँबराबरको कुल ४९ लाख २५ हजार ४२० कित्ता सेयरका लागि आवेदन परेको छ । यसरी हेर्दा जारी सेयर संख्याको १०५ गुणा बढी आबेदन आज परेको हो ।

संस्थाले आजदेखि कुल ४६ लाख ७२ हजार ९५४.५० रुपैयाँको प्रतिकित्ता १०० रुपैयाँ अंकित दरका ४६ हजार ७२९.५४५० कित्ता एफपीओ सेयर निष्कासन गरेको छ ।

संस्थापक सेयरधनीको स्वामित्व ७०.३६ प्रतिशत र सर्वसाधारण समूहको स्वामित्व २९.६४ प्रतिशत रहेकाले सर्वसाधारणतर्फको हिस्सा बढाई ३० प्रतिशत पुर्याउनका लागि संस्थाले एफपीओ जारी गरेको हो ।