Home Blog Page 51

बलेफी हाइड्रोपावरको लक–इन अवधि आजदेखि समाप्त, १ करोड ६५ लाख कित्ता सेयर बजारमा खुला

काठमाडौं – बलेफी हाईड्रोपावर लिमिटेडको लक–इन अवधि आजदेखि समाप्त भएको छ। कम्पनीको कुल १ करोड ६५ लाख २४ हजार ४८९ कित्ता सेयर अब दोस्रो बजारमा खरिदबिक्रीका लागि उपलब्ध हुने भएका छन्।

कम्पनीले जानकारी दिएअनुसार आजदेखि संस्थापक सेयर, स्थानीय बासिन्दालाई बाँडफाँड गरिएको सेयर तथा कर्मचारीका लागि सुरक्षित गरिएको सेयरको लक–इन अवधि सकिएको हो।

लक–इन अवधि समाप्त भएका सेयरमध्ये १ करोड ४६ लाख २३ हजार ७६० कित्ता संस्थापक सेयर, १८ लाख २७ हजार ९७० कित्ता स्थानीय बासिन्दाको सेयर तथा ७३ हजार ११९ कित्ता कर्मचारीका लागि बाँडफाँड गरिएको सेयर रहेका छन्।

बलेफी हाइड्रोपावरले स्थानीय बासिन्दाका लागि २०७८ माघ २७ गतेदेखि फागुन २६ गतेसम्म आईपीओ निष्कासन गरेको थियो भने आम सर्वसाधारण तथा कर्मचारीका लागि २०७८ चैत १६ देखि २१ गतेसम्म आईपीओ खुलाएको थियो। उक्त आईपीओको बाँडफाँड २०७८ चैत २९ गते गरिएको थियो।

धितोपत्र बोर्डको नियमन अनुसार संस्थापक, स्थानीय तथा कर्मचारीलाई बाँडफाँड गरिएको सेयर कम्तीमा तीन वर्षको लागि लक–इनमा राख्नु पर्ने प्रावधान छ। सोही प्रावधान अनुसार आज लक–इन अवधि समाप्त भएको हो।

यद्यपि, कम्पनीका सञ्चालक सदस्य तथा उच्च पदस्थ कर्मचारीहरूले भने पदमा रहँदासम्म र पदबाट हटेको एक वर्षसम्म आफ्ना सेयर बिक्री गर्न नपाउने व्यवस्था कायमै छ।

अब लक–इन अवधि समाप्त भएपछि बलेफी हाइड्रोपावरका १.६५ करोडभन्दा बढी कित्ता सेयरहरू बजारमा सक्रिय हुने सम्भावना बढेको छ, जसले दोस्रो बजारमा सेयरको आपूर्ति तथा मूल्यमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने देखिन्छ।

यती बुझे सेयरबाट करोडपती पक्का , के गर्ने – के नगर्ने ?

शेयर बजारमा लगानी गरेर करोडपति बन्न चाहनु गलत होइन, तर त्यो सपना मात्र हैन – रणनीति, धैर्यता र ज्ञानको खेल हो। यहाँ केही के गर्नेके नगर्ने कुराहरू छन्, जुन अनुसरण गर्दा तपाईं शेयर बजारमा सफल बन्न सक्नुहुन्छ:


के गर्ने (To Do):

1. 📚 सिक्ने काममा लगानी गर्नुहोस्:

  • शेयर बजार के हो, कसरी काम गर्छ, टेक्निकल र फन्डामेन्टल एनालाइसिस के हो – यी सबै बुझ्न समय दिनुहोस्।
  • “Knowledge is the first stock you should buy.”

2. 🧠 लामो सोच राख्नुहोस्:

  • आज किनेर भोलि बेचेर करोडपति हुने सोच राख्नुभयो भने शेयर बजार तपाईंको लागि होइन।
  • लामो समयसम्म टिक्न सक्ने कम्पनीहरूमा लगानी गर्नुहोस्।

3. 📊 डाइभर्सिफाई गर्नुहोस्:

  • सबै पैसा एउटै कम्पनीमा नलगाउनुहोस्। जोखिम फैलाउनुहोस्।
  • बैंकिङ, हाइड्रो, होटल, म्यानुफ्याक्चरिङ, इनर्जी आदि क्षेत्रको मिलाएर पोर्टफोलियो बनाउनुहोस्।

4. 💸 SIP (Systematic Investment Plan) अपनाउनुहोस्:

  • मासिक रूपमा निश्चित रकम शेयर खरिदमा लगाउने बानी राख्नुहोस्। यसले औसत मूल्यमा शेयर खरिद गर्न सहयोग गर्छ।

5. 📅 समयको साथ धैर्यता राख्नुहोस्:

  • बजार कहिल्यै सिधा माथि जान्न सक्छ, तल झर्छ। तर धैर्य राख्ने लगानीकर्ताले नै फल पाउँछन्।

के नगर्ने (Not To Do):

1. 🚫 हुन्डी जस्तै सर्टकट नसोच्नुहोस्:

  • “भोलि ३०% बढ्छ” भन्ने कुरामा विश्वास गरेर लगानी नगर्नुहोस्। यस्ता सुझावहरू धेरैजसो हल्ला हुन्छन्।

2. 😱 पैनिक सेल नगर्नुहोस्:

  • बजार ओरालो लाग्दा डराएर बेच्ने हो भने नाफा होइन, घाटा मात्र हुन्छ।

3. 💰 ऋण लिएर शेयर किन्ने गल्ती नगर्नुहोस्:

  • ब्याज तिर्न नसक्दा डुब्न सकिन्छ। आफ्नै “फ्री क्यापिटल” मात्र प्रयोग गर्नुहोस्।

4. 🗣️ हल्लामा नचल्नुहोस्:

  • “यो कम्पनी त उड्न लागेको छ” भन्ने फेसबुक पोस्ट/टेलिग्राम ग्रुपले होइन, तथ्य र रिपोर्टको आधारमा निर्णय गर्नुहोस्।

5. 🎲 जुवा नबनाउनुहोस्:

  • दिन–दिनमा किनबेच गर्ने, ट्रेडिङ मात्र गर्ने शैली जोखिमा हुन्छ। लगानी सोच राख्नुहोस्, जुवा होइन।

💎 करोडपति बन्ने सूत्र:

“Right stock + Right time + Right mindset = Long-term wealth”

  • बफेटले भनेझैं: “If you aren’t willing to own a stock for 10 years, don’t even think about owning it for 10 minutes.”

तपाईंलाई चाहिएको हो जानकारी + धैर्यता + निरन्तरता।
तपाईंलाई चाहिएको छैन भाग्य, हल्ला, वा हतार।

“राम्रो कम्पनी कसरी छान्ने?”
यो नै शेयर बजारमा सफल हुने सबभन्दा महत्त्वपूर्ण कला हो।


राम्रा कम्पनिमा मात्र लगानी गर्नुस

🔍 राम्रो कम्पनी छान्ने ५ मुख्य आधारहरू (Fundamental Analysis) :

1. 📊 कमाइ (Earnings) हेर्नुहोस्:

  • कम्पनीले लगातार नाफा कमाइरहेको छ कि छैन?
  • नाफा हरेक वर्ष बढ्दो छ भने त्यो सकारात्मक संकेत हो।
  • हेर्ने मुख्य चीज:
    • EPS (Earnings Per Share) – प्रति शेयर नाफा, जति धेरै उति राम्रो।

2. 📉 ऋणको अवस्था (Debt) बुझ्नुपर्छ:

  • कम्पनीमा अत्यधिक ऋण छ भने जोखिम हुन्छ।
  • हेर्नुहोस्:
    • Debt to Equity Ratio – कम भएको राम्रो।

3. 📈 ROE (Return on Equity):

  • लगानीकर्ताको पूँजीबाट कम्पनीले कति फाइदा गरिरहेको छ भनेर देखाउने सूचक हो।
  • १५% भन्दा माथि भएमा राम्रो मानिन्छ।

4. 💼 व्यवसायको मोडल:

  • कम्पनी के गर्छ? भविष्यमा यसको माग कति टिकाउ छ?
  • उदाहरण:
    • हाइड्रोपावर, बैंकिङ, फाइनान्स, बीमा, टेलिकमजस्ता सेक्टरहरू।

5. 📅 डिभिडेन्ड ट्र्याक रेकर्ड:

  • कम्पनीले हरेक वर्ष डिभिडेन्ड दिएको छ कि छैन?
  • नियमित डिभिडेन्ड दिने कम्पनीहरू विश्वसनीय हुन्छन्।

🧮 थप हेर्नुपर्ने केही महत्वपूर्ण सूचकहरू:

सूचकअर्थराम्रो सीमा
EPSप्रति शेयर आम्दानी१५+
P/E Ratioमूल्य बनाम कमाइ१५–२५ सामान्य
ROEइक्विटीमा नाफा१५%+
Net Profitकुल नाफाबढ्दो

उदाहरण – राम्रो कम्पनीको लक्षण:

  • लगातार ५ वर्षदेखि नाफा कमाइरहेको
  • ऋण कम, सम्पत्ति बढी
  • व्यवस्थापन टीम अनुभवी
  • भविष्यमा व्यवसाय बढ्ने सम्भावना
  • शेयर मूल्य धेरै महँगो छैन

📌 अब तपाईंले के गर्नुपर्छ?

  1. NEPSE को वेबसाइट (nepalstock.com) वा मेरो शेयरबाट कम्पनीहरूको Quarterly Report हेर्न सिक्नुहोस्।
  2. २–३ कम्पनी छान्नुहोस् र उनीहरूको EPS, ROE, Net Profit आदि तुलना गर्नुहोस्।
  3. जानकारहरूसँग सल्लाह गर्नुहोस्, तर निर्णय बुझेपछि मात्र गर्नुहोस्।

बजारको मनोविज्ञान बुझ्नुस , बजार कता जादैछ ?

हामी अब “बजारको मनोविज्ञान बुझ्ने अभ्यास” गर्दैछौं – जुन धेरैले बेवास्ता गर्छन् तर वास्तवमा सबैभन्दा शक्तिशाली पक्ष हो शेयर बजारको।


🧠 बजारको मनोविज्ञान भन्नाले के बुझिन्छ?

शेयर बजार केवल तथ्य (data) को खेल होइन, भावनाहरू (emotion) को खेल पनि हो।

बजारमा मूल्य तलमाथि जानुको धेरैजसो कारण:

  • डर (Fear) 😨
  • लोभ (Greed) 😈
  • अफवाह (Rumor) 🗣️
  • आशा (Hope) 🌟
  • समूह मानसिकता (Herd mentality) 🐑

🔄 Fear & Greed को चक्र (The Market Cycle)

👇 यस्तो देखिन्छ बजारको साइकल:

Hope → Optimism → Belief → Thrill → Euphoria → Anxiety → Denial → Fear → Desperation → Panic → Capitulation → Depression → Hope
  • Euphoria (उत्साहको चरम): सबैजना “अब त यो स्टक आकाश छुन्छ” भन्छन् – यतिबेला नै धेरैले महँगोमा किन्छन्। (High)
  • Panic/Depression (आतंक र निराशा): बजार ओरालो लाग्छ, सबैले बेच्न थाल्छन् – यतिबेला नै स्मार्ट इन्वेष्टर ले किन्छन्। ( Low )

👉 तपाईं इमोशनमा बहकिने होइन, योजना अनुसार चल्ने लगानीकर्ता बन्नुपर्छ।


🎯 बजारको मनोविज्ञान बुझ्न प्रयोग गर्ने अभ्यासहरू:

1. 📉 बजार गिर्यो भनेर डराउनु हुँदैन:

  • राम्रो कम्पनी सस्तो भयो भने त्यो अवसर हो।
  • तपाईंको कम्पनीको आधारभूत पक्ष बलियो छ भने “hold” गर्नुहोस्।

2. 📢 “सबैजना किनिरहेका छन्” भने तपाईंलाई रोकिनु पर्ने बेला हो:

  • Group mentality (झुण्ड मानसिकता) धेरैजसो घाटाको कारण बन्छ।

3. 💬 हल्ला र टिप्समा नअल्झिनुहोस्:

  • “यो स्टक अब ५०० पुग्छ” भन्ने फेसबुक पोस्टहरूलाई आधार नबनाउनुहोस्।

4. 🕐 समय दिनुहोस्:

  • पैसा लगानी गरिसकेपछि दिनहुँ हेरेर तनाव लिनुहोस् भने शेयर बजार तपाईंको लागि होइन।

🧘 मनोविज्ञानमा ध्यान दिने ५ सूत्रहरू:

सूत्रअर्थ
💡 यथार्थवादी अपेक्षा राख्नुहोस्एकैछिनमा करोडपति बन्ने सोच नगर्नुहोस्
🧘 धैर्यता राख्नुहोस्नाफा समयसँगै आउँछ
📊 डेटा हेरेर निर्णय गर्नुहोस्भावना होइन, तथ्यमा विश्वास गर्नुहोस्
😎 सन्तुलन कायम गर्नुहोस्घाटा भयो भन्दै डराएर नबेच्नुस
🧠 स्वअनुशासन पालना गर्नुहोस्सस्तोमा किन्ने, महँगोमा बेच्ने नियम अपनाउनुहोस्

वैशाख ५ गतेदेखि सान्भी इनर्जीले आईपीओ निष्कासन गर्ने

सान्भी इनर्जी लिमिटेडले आगामी वैशाख ५ गतेदेखि आयोजना प्रभावित क्षेत्रका स्थानीय बासिन्दा र वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपाली नागरिकहरूका लागि आईपीओ निष्कासन गर्ने घोषणा गरेको छ। कम्पनीले यस चरणमा कुल ११ लाख ७१ हजार कित्ता शेयर निष्कासन गर्न लागेको हो।

नेपाल धितोपत्र बोर्डबाट स्वीकृति प्राप्त यस योजनाअनुसार, कम्पनीले आफ्नो रु. ८८ करोड जारी पूँजीको ४३.०७ प्रतिशत अर्थात ३७ लाख ९० हजार कित्ता शेयर निष्कासन गर्ने अनुमति पाएको हो।

यस अन्तर्गत:

  • आयोजना प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दाका लागि कुल ८ लाख ८० हजार कित्ता (जारी पूँजीको १०%)
  • वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीका लागि २ लाख ४१ हजार कित्ता (जारी पूँजीको १०%)
  • सर्वसाधारणका लागि भने आगामी दोस्रो चरणमा २४ लाख १० हजार कित्ता (जारी पूँजीको ३३.०७%) सेयर जारी गरिनेछ।

योग्य क्षेत्रहरूमा इलाम जिल्ला अन्तर्गत इलाम नगरपालिका वडा नं. १०, माईजोगमाई गाउँपालिका वडा नं. १, ३, ४, सूर्योदय नगरपालिका वडा नं. १० र ११ का स्थायी बासिन्दाहरूले न्यूनतम १० कित्तादेखि अधिकतम २० हजार कित्तासम्म आवेदन दिन सक्नेछन्।

आईपीओ निष्कासन म्याद:

  • आयोजना प्रभावित क्षेत्रका लागि आवेदन दिने अन्तिम म्याद छिटोमा वैशाख १९ गते र ढिलोमा जेठ ३ गतेसम्म हुनेछ।
  • वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीका लागि भने आवेदन दिने अन्तिम म्याद वैशाख १९ गतेसम्म हुनेछ।

आवेदन प्रक्रिया:

  • आयोजनास्थल, सि–आस्बा सदस्य बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको शाखा कार्यालय तथा नबिल बैंकको फिक्कल शाखामार्फत आवेदन दिन सकिनेछ।
  • वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीले सि–आस्बा सदस्य बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूका शाखा तथा मेरो सेयर अनलाइन प्रणालीमार्फत आवेदन दिन सक्नेछन्।

यस आईपीओको निष्कासन तथा बिक्री प्रबन्धकको जिम्मेवारी नेपाल एसबीआई मर्चेन्ट बैंकिङले लिएको छ। पहिलो चरणपछि, कम्पनीले आम सर्वसाधारणका लागि दोस्रो चरणमा आईपीओ निष्कासन गर्ने तयारी समेत गरिरहेको छ।

अमेरिकाले चिनियाँ सामानमा कुल १०४ प्रतिशत आयात शुल्क लगायो, ट्रम्पको कडा निर्णय

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चीनमाथि थप ५० प्रतिशत भन्सार शुल्क लगाउने निर्णय गरेका छन्, जससँगै चिनियाँ सामानमाथि लगाइने कुल अमेरिकी ट्यारिफ १०४ प्रतिशत पुगेको छ। ह्वाइट हाउसद्वारा सोमबार सार्वजनिक गरिएको आधिकारिक दस्तावेजमा यस निर्णयको पुष्टि गरिएको छ।

ह्वाइट हाउसको विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएको छ, “चीनले अमेरिकाविरुद्ध प्रतिशोधात्मक कदम चाल्ने घोषणा गरेपछि राष्ट्रपति ट्रम्पले यो निर्णायक कारबाही गर्नुभएको हो।”

ट्रम्पले आफ्नो दोस्रो कार्यकालको सुरुमा नै चीनमाथि २० प्रतिशत आयात शुल्क लगाएका थिए। त्यसपछि विश्वव्यापी ट्यारिफ रणनीतिअन्तर्गत चीनमा थप ३४ प्रतिशत शुल्क थपिएको थियो। अहिले थप ५० प्रतिशत भन्सार लगाइएपछि चीनबाट अमेरिका पुग्ने वस्तुमा कुल १०४ प्रतिशत शुल्क लाग्नेछ।

ट्रम्पले केही दिन अघि चेतावनी दिएका थिए कि, “यदि चीनले अमेरिकी उत्पादनमा लगाइएको आयात शुल्क फिर्ता नलिए थप ५० प्रतिशत ट्यारिफ लगाइनेछ।” चीनले यस निर्णयलाई “ब्ल्याकमेल” को संज्ञा दिँदै यसको कडा विरोध जनाएको छ। चीनको वाणिज्य मन्त्रालयले एक वक्तव्य जारी गर्दै भनेको छ, “चीन अमेरिकी दबाब स्वीकार्दैन र अन्तिमसम्म यसको विरोध गर्नेछ।”

यो कदमले दुई विश्वशक्ति बीचको व्यापार युद्धलाई थप चर्काउने देखिएको छ, जसको असर विश्व अर्थतन्त्रमा समेत पर्न सक्ने अड्कल गरिँदैछ।

बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुको निक्षेप ६८ खर्ब नाघ्यो, लगानीयोग्य रकम ६ खर्बभन्दा बढी

नेपालका बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुको निक्षेपको आकार ६८ खर्ब रुपैयाँ नाघेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो तथ्यांक अनुसार चैत २० गतेसम्म वाणिज्य बैंक, विकास बैंक र फाइनान्स कम्पनीहरुले कुल ६८ खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी निक्षेप संकलन गरेका छन्।

चैत १९ गतेसम्म यो निक्षेप ६७ खर्ब ९० अर्ब रुपैयाँ थियो भने, एकै दिनमा निक्षेप १० अर्ब रुपैयाँले वृद्धि भएको देखिएको छ। तर, सोही अवधिमा कर्जा लगानीमा भने उल्लेख्य सुधार देखिएको छैन। केन्द्रीय बैंकका अनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले हालसम्म जम्मा ५४ खर्ब ८० अर्ब रुपैयाँ मात्र कर्जा प्रवाह गर्न सकेका छन्।

विशेषगरी वाणिज्य बैंकहरुको हकमा चैत १९ गतेको ६० खर्ब ६३ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप एकै दिनमा बढेर ६० खर्ब ७१ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। यस्तै, सो अवधिमा वाणिज्य बैंकहरुले ४ अर्ब रुपैयाँको थप कर्जा प्रवाह गर्दै कुल कर्जा लगानी ४८ खर्ब ६४ अर्ब रुपैयाँ पुर्‍याएका छन्।

राष्ट्र बैंकको तथ्यांक अनुसार चैत २० गतेसम्म औसत कर्जा–निक्षेप अनुपात (सीडी रेसियो) ३९.३४ प्रतिशत र अन्तर बैंक ब्याजदर ३ प्रतिशत कायम रहेको छ।

यी तथ्यांकहरु हेर्दा बैंकहरुसँग करिब ६ खर्ब ४० अर्ब रुपैयाँ लगानीयोग्य रकम रहेको देखिन्छ। तर, बजारमा कर्जाको माग कम भइरहेका कारण उक्त रकम बैंकहरुसँग थुप्रिन पुगेको छ। जोखिम बढ्ने चिन्तासँगै बैंकहरुले लगानीमा कडाई गर्दा निक्षेपमा वृद्धि भए पनि कर्जा प्रवाहमा अपेक्षित सुधार आउन नसकेको विज्ञहरुको भनाइ छ।

ओभरसिज नेपालिज इन्भेष्टमेन्टले जगेडामा रहेको १० लाख कित्ता बढी सेयर लिलाम बिक्री गर्दै

ओभरसिज नेपालिज इन्भेष्टमेन्ट कम्पनी लिमिटेडले जगेडामा रहेको साधारण सेयर बिक्रीमा राखेको छ । कम्पनीले आजदेखि जगेडामा रहेको १० लाख ६ हजार ९१९ कित्ता सेयर बिक्रीमा राखेको हो ।

उक्त सेयर खरिद गर्न इच्छुक विद्यमान सेयरधनीहरुले सूचना प्रकाशित भएको ३५ दिनभित्र आवेदन दिनु पर्नेछ । सेयरको प्रतिकित्ता मूल्य १०० रुपैयाँ निर्धारण गरिएको छ ।

निर्धारित समयभित्र सेयर खरिदका लागि विद्यमान सेयरधनीहरुबाट आवेदन नपरेमा संस्थापक भन्दा बाहिरका व्यक्ती वा संगठीत संस्थालाई उक्त सेयर बिक्रीको प्रक्रिया अगाडि बढाईने कम्पनीले जनाएको छ ।

नेपाल लाइफको ५.२३ लाख कित्ता संस्थापक सेयर बिक्रीमा

पाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडले आफ्ना संस्थापक सेयरधनीमध्ये एक, प्रुडेन्सियल क्यापिटल म्यानेजमेन्ट कम्पनी लिमिटेड को स्वामित्वमा रहेका ५ लाख २३ हजार ११२ कित्ता संस्थापक सेयर बिक्रीमा राखेको छ।

कम्पनीले आज एक सूचना प्रकाशित गर्दै उक्त सेयर बिक्री खुला गरेको जानकारी गराएको हो। यस सेयर खरिदका लागि हालका संस्थापक सेयरधनीहरुले मात्र आवेदन दिन सक्नेछन्। इच्छुक संस्थापक सेयरधनीहरुले सूचना प्रकाशित भएको मितिले ३५ दिनभित्र काठमाडौंको कमलादीस्थित कम्पनीको केन्द्रीय कार्यालयमा आवेदन दिनुपर्नेछ।

कम्पनीले यदि तोकिएको समयसीमाभित्र कुनै विद्यमान संस्थापक सेयरधनीबाट आवेदन नपरेमा ती सेयर अन्य व्यक्ति वा कम्पनीलाई बिक्री गरिने जानकारी पनि दिएको छ।

नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स देशकै अग्रणी जीवन बीमा कम्पनीहरुमध्ये एक हो, जसले बीमा क्षेत्रको दीर्घकालीन स्थायित्वमा योगदान पुर्‍याउँदै आएको छ।

रवि लामिछाने र छबिलाल जोशिलाई थुनामा पठाउने उच्च अदालतको आदेश

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेलाई उच्च अदालत तुलसीपुरको बुटवल इजलासले थुनामा पठाउन आदेश दिएको छ।

सुप्रिम सहकारी ठगी र संगठित अपराधसम्बन्धी मुद्दामा जिल्ला अदालत रुपन्देहीले लामिछानेलाई १ करोड रुपैयाँ धरौटीमा रिहा गरेको थियो। सो आदेशविरुद्ध पुनरावेदन निवेदन दायर गरिएको थियो।

उक्त पुनरावेदनमाथि सुनुवाइ गर्दै उच्च अदालतका न्यायाधीश रमेश ढकाल र स्वीकृति पराजुलीको संयुक्त इजलासले जिल्ला अदालतको निर्णय बदर गर्दै लामिछानेलाई थुनामा पठाउन आदेश दिएको हो। त्यस्तै छबिलाल जोशिलाई पनि थुनामा राख्ने निर्णय सदर गरेको छ ।

यो आदेशसँगै लामिछाने र छबिलाल जोशि अब हिरासतमा रहनेछन् र मुद्दाको थप अनुसन्धान थुनामै रहनेगरी अघि बढ्नेछ।

रवि लामिछानेले नेतृत्व गर्दै आएको रास्वपा नेपाली राजनीतिमा उदाउँदै गरेको शक्ति मानिन्छ। अदालतको यो आदेशले पार्टीको भित्री राजनीति र लामिछानेको राजनीतिक भविष्यमा गहिरो प्रभाव पार्न सक्छ भन्ने अनुमान गरिएको छ।

“पोर्टफोलियो १७ पटक चेक गर्ने लगानीकर्ता होइन, जुवाडे हुन्!” — शिभ चन्द्रको कडा सन्देश

काठमाण्डौ — शेयर बजारमा सक्रिय लगानीकर्ताहरूलाई लक्षित गर्दै शिभ चन्द्रले एक स्पष्ट र चतुर सन्देश दिएका छन्। शेयर बजारमा देखिने अस्थिर र भावना आधारित व्यवहारप्रति संकेत गर्दै उनले यस्ता व्यवहारले लगानीकर्तालाई लगानीकर्ता नभएर “खुंखार जुवाडे” बनाउने चेतावनी दिएका हुन्।

उनको भनाइमा:

“यदि तपाईं कारोबार समयमा आफ्नो पोर्टफोलियो १७ पटकसम्म चेक गर्नुहुन्छ, बजार बढ्दा हत्तारिएर खरिद गर्नुहुन्छ, बजार घट्दा आत्तिएर बिक्री गर्न तिर लाग्नुहुन्छ भने तपाईं लगानीकर्ता होइन, जुवाडे हो!”

भावनात्मक निर्णयले डुबाउँछ

शिभ चन्द्रका अनुसार बजारको हरेक उतारचढावमा अत्यधिक प्रतिक्रिया जनाउने, कागजी लाभलाई वास्तविक कमाइ सम्झने, र अल्पकालीन उतारचढावमा तर्सिने प्रवृत्ति नै जुवाडेको चिन्ह हो।

“बजार बढ्दा मात्तिनु, घट्दा आत्तिनु, अनि कागजी घाटालाई नै वास्तविक घाटा सम्झनु — यो सब बजार मनोविज्ञानको भूल हो, जुन सोचले कहिल्यै समृद्धि ल्याउँदैन,” उनले थपे।

दिगो सोच र अनुशासनको खाँचो

शिभ चन्द्रले सुझाएका छन् कि साँचो लगानीकर्ता त्यही हो, जसले दीर्घकालीन लक्ष्य राखेर अनुशासित ढंगले राम्रा कम्पनिमा लगानी गर्छ। बजारको हरेक उतारचढावलाई स्वाभाविक चक्रको रूपमा लिन्छ र सन्तुलित सोच अपनाउँछ।

उनको कटाक्षमा:

“कमाउला त जुवाडेले?”

यो भनाइमार्फत उनले लगानिकर्तालाई आत्ममूल्याङ्कन गर्न आग्रह गरेका छन् — तपाईं साँच्चै लगानीकर्ता हो कि बजारको उन्मादमा बग्ने अर्को एकजना “जुवा खेलाडी”?


[विश्लेषण]
शेयर बजारमा आवेग, डर र लोभले होइन, ज्ञान, धैर्य र योजनाले काम गर्ने हो। शिभ चन्द्रको भनाइ बजारमा सक्रिय सबैका लागि समय सापेक्ष सन्देश बनेको छ — लगानीमा भावना होइन, विवेक चलाऊ।

उनको सन्देश जस्ताको त्यस्तै

विश्वकै प्रदूषित शहर बन्यो काठमाण्डौ

नेपालको राजधानी काठमाण्डौ वायु प्रदूषणको सन्दर्भमा आज बिहान विश्वकै सबैभन्दा प्रदूषित शहरको सूचीको शीर्ष स्थानमा पुगेको छ। बिहान साढे ७ बजेको ‘एयर क्वालिटी इन्डेक्स’ (AQI) अनुसार काठमाण्डौको वायु प्रदूषणको मात्रा २३२ एक्युआई पुगेको छ, जुन “अस्वस्थ” श्रेणीमा पर्दछ।

सूचीको दोस्रो स्थानमा भारतको राजधानी नयाँ दिल्ली रहेको छ, जहाँको AQI २०७ मापन गरिएको छ। यस्तै, भियतनामको हानोई तेस्रो, चीनको बेइजिङ चौथो तथा थाईल्याण्डको चियाङ माई पाँचौं स्थानमा रहेका छन्।

वर्षा र हावाको अभावले प्रदूषण झनै बढ्दो

मौसमविद्हरूका अनुसार कम्तीमा एक सातासम्म वर्षा नहुने सम्भावना रहेकोले वायु प्रदूषणको स्थितिमा तत्काल सुधार आउने देखिँदैन। साथै, ठूलो हावा नचल्दा प्रदूषित हावा उपत्यकाबाट हट्न सकिरहेको छैन।

३० गुणासम्म खतरनाक कणहरू मापन

विज्ञहरूका अनुसार नेपालका अधिकांश वायु मापन केन्द्रहरू ‘PM 2.5’ अर्थात् अत्यन्तै साना कण मापन गर्न सक्ने प्रणालीसहितका छन्। हाल ती केन्द्रहरूमा विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) ले तोकेको मापदण्डभन्दा ३० गुणासम्म बढी खतरनाक कणहरू मापन भइरहेको जनाइएको छ।

प्रदूषणको मुख्य कारण : डढेलो र भूगोल

नेपालमा वायुप्रदूषणको प्रमुख कारणको रूपमा डढेलोलाई देखाइएको छ। चैत–वैशाखमा डढेलोका घटना अत्यधिक हुने गरेका छन्। साथै, काठमाण्डौ उपत्यकाको भौगोलिक संरचनाले गर्दा वरिपरिका प्रदूषित तत्त्वहरू यहाँ थिग्रिन पुगेका छन्।

स्वास्थ्यमा गम्भीर असर

चिकित्सकहरूका अनुसार बढ्दो वायुप्रदूषणका कारण श्वासप्रश्वासमा सङ्क्रमण, दम, हृदयाघात, स्ट्रोक, र फोक्सोको क्यान्सरसम्म हुन सक्ने खतरा रहन्छ। विशेष गरी बालबालिका, वृद्धवृद्धा र न्यून आय भएका वर्गमा यसको असर बढी पर्ने जनाइएको छ।

डब्ल्यूएचओका अनुसार एक्युआईको मान १०० भन्दा कम हुनु सुरक्षित मानिन्छ। तर, ४००–५०० सम्म पुग्दा अवस्था “गम्भीर” मानिन्छ, जसले प्रतिरक्षा प्रणाली कमजोर बनाउँछ र रगतको अक्सिजन वहन गर्ने क्षमतामा असर पुर्‍याउँछ।


[सम्पादकीय नोट]
यस परिस्थितिमा आम जनताले सावधानी अपनाउनु आवश्यक छ। घरबाहिर निस्कँदा N95 मास्क प्रयोग गर्न, बालबालिका र वृद्धवृद्धालाई घरमै राख्न, घरभित्र स्वच्छता कायम गर्न, र सकेसम्म प्राकृतिक उपायबाट हावा शुद्ध गर्ने प्रयास गर्न विज्ञहरूको सुझाव छ।