आज नेप्से ६३ अङ्कले बढेको छ । आज २।९२ अङ्कले बढ्दै २२२७ को बिन्दुमा नेप्से परीसुचक बन्द भएको छ । मौद्रिक नितिको सकारात्मक प्रभाब स्वरुप आज नेप्से उच्च अङ्कले बढेको हो ।
नेप्सेमा आज १९९ कम्पनिको मुल्य बढेको छ भने १६ कम्पनिको मुल्य घटेको छ ।
आज किसान लघुबित्त ,चन्द्रागिरी हिल्स , लिबर्टी ईनर्जी , ग्लोबल आइएमई बैंक लगायतका कम्पनीले सर्बाधिक कमाएका छन भने बिभिन्न म्युचुवल फन्ड , बिपीडब्लु लघुबित्त , शुभम पावर लगायका कम्पनिले सर्बाधिक गुमाएका छन ।
सरकारले चालु आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को बजेटमा घोषणा गरे अनुसार सहकारी संस्थाको नियमन गर्न छुट्टै नियामक निकाय स्थापना गर्ने कार्यलाई नेपाल राष्ट्र बैंकले सहजीकरण गर्ने भएको छ । मौद्रिक नीतिमार्फत राष्ट्र बैंकले यस्तो बताएको हो ।
अब बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाको प्रभावकारी नियमन तथा सुपरीवेक्षणका लागि छुट्टै विशिष्टिकृत नियामक निकाय स्थापना गरिने भएको छ ।
यसमा राष्ट्र बैंकले आवश्यक सहजीकरण गर्ने मौद्रिक नीतिको घोषणा छ । सरकारले सहकारी क्षेत्रका बेथितिको नियमन गर्न यस्तो निकाय ल्याउने तयारी गरेको छ ।
नेपाल राष्ट्रबैंकले भारतबाहेक अन्य मुलुकहरुको भ्रमणमा जाने नेपाली नागरिकहरुले पाउने अमेरिकी डलरको सटही सुविधाको सीमा बढाएको छ ।
विदेशी मुद्राको सञ्चिती बढेर स्थिती सहज यस्तो नीति लिएको हो ।
आइतबार सार्वजनिक मौद्रिक नीतिमा केन्द्रीय बैंकले भारतबाहेक तेश्रो मुलुकहरूको भ्रमणमा जाने नेपालीलाई सुविधावापत् एक वर्षमा दुई पटकसम्म अमेरिकी डलर २५०० सम्म उपलब्ध गराइने व्यवस्था गरिएको छ । साबिकमा अमेरिकी डलर १५०० सम्म सटही सुविधा पाइन्थ्यो ।
त्यस्तै विदेशी मुद्रामा लिएको ऋण नेपाली रुपैयामा भुक्तानी गर्न सकिने विद्यमान व्यवस्था समेत हटाइएको छ ।
विदेशी विनिमय व्यवस्थापनको विषयमा केन्द्रीय बैंकले लिएको अन्य नीति यस्ता छन्:
मौद्रिक नितीमार्फत केन्द्रिय बैंकले शेयर धितो कर्जा, रियल स्टेट कर्जा तथा हायर पर्चेज कर्जाका विद्यमान जोखिम भारसम्बन्धी व्यवस्था पुनरावलोकन गर्ने निर्णय गरेको छ ।
राष्ट्र बैंकले आर्थिक वर्ष २०८०-८१ को मौद्रिक नीतिमार्फत यस्तो ब्यबस्था गरेको हो । योसँगै अब सेयर धितो कर्जा, रियल स्टेट कर्जा र हायर पर्चेज कर्जाका विद्यमान जोखिम भारसम्बन्धी व्यवस्था सहज हुनेछन् ।
यो व्यवस्थाले सेयर बजार, रियल स्टेट र हायर पर्चेजसँग सम्बन्धित व्यवसायहरुलाई सहज हुने अनुमान गरिएको छ ।
मौद्रिक नितिमार्फत नेपाल राष्ट्र बैंकले नीतिगत दरलाई कम गरेको छ ।
राष्ट्र बैंकले नीतिगत दरलाई ०.५ प्रतिशतले घटाएर ६.५० प्रतिशतमा झारेको हो ।
नीतिगत दर घटेसँगै बैंकहरुलाई ब्याजदर घटाउने अनुमान गरिन्छ ।
यसैगरी, राष्ट्र बैंकले निक्षेप बोलकबोल दरलाई एक प्रतिशत विन्दुले घटाउने व्यवस्था गरिएको प्रष्ट पारेको छ । यस्तो दर हाल ५.५ प्रतिशत रहेकोमा अब ४.५ प्रतिशत कायम भएको छ ।
बैंकदरलाई चाँही साढे ७ प्रतिशत नै राखेको छ।
नेपाल राष्ट्रबैंकले लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरुप्रति केही नरम बन्ने लक्षण देखाएको छ ।
मौद्रिक नीतिमार्फत दुई व्यवस्था गर्दै केन्द्रीय बैंकले यस कुराको इङ्गित गरेको छ ।
लघुवित्त वित्तीय संस्थाको समस्या र सुझाव सम्बन्धमा गठित अध्ययन समितिले तयार पारेको अध्ययन प्रतिवेदनका सुझावहरुलाई क्रमशः कार्यान्वयन गर्ने भन्दै मौद्रिक नीतिले लघुबित्तप्रती नरम निती लिएको हो ।
केन्द्रीय बैंकले २०८१ असार मसान्तसम्म एकीकृत कारोबार संचालन गरेमा विद्यमान सुविधाहरु उपलब्ध हुने गरी लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरुको मर्जर र प्राप्तिलाई प्रोत्साहन गर्ने नितिमा उल्लेख गरेको छ ।
नेपाल राष्ट्रबैंकले आर्थिक वर्ष २०८०-८१ को मौद्रिक नीति सार्वजनिक गरेको छ ।
राष्ट्रबैंकको सञ्चालक समितिको बैठकले पारित गरेसङ्गै मौद्रिक नीतिको पूर्ण पाठ वेबसाइटमार्फत सार्वजनिक गरिएको छ ।
मौद्रिक नीतिका विषयमा थप प्रष्ट पार्न याक एण्ड यति होटलमा केन्द्रीय बैंकले गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीको उपस्थितिमा आजै दिउँसो ३ बजे पत्रकार सम्मेलनको समेत आयोजना गरेको छ ।
मौद्रिक नीतिमार्फत केन्द्रीय बैंकले अर्थतन्त्र चलायमान बनाउने, ब्याजदर घटाउने, ठप्पप्राय बनेको कर्जा प्रवाहलाई गतिशील बनाउने लगायतका नीतिहरु लिएको छ । मौद्रिक नीति धेरै लचिलो भने छैन ।
मौद्रिक नीतिको पूर्ण पाठ यस्तो छः
दिल्ली । दिल्ली उच्च अदालतले तेहेल्काल डटकमका पत्रकार तरुण तेजपाल, अनिरुद्ध भेल, म्याथ्यु सामुएल तथा मेसर्स तेहेल्का डटकमलाई रु दुई करोड क्षतिपूर्ति गर्न आदेश दिएको छ । न्यायाधीश नीना वंशल कृष्णाको इजलाशले सेवा निवृत्त सैनिक अधिकृत एम एस अलुवालियालाई निजहरूबाट उक्त रकम क्षतिपूर्तिस्वरुप भराउने आदेश दिएको हो । सन् २००१ मा मेजर जनरल अलुवालियाले सैन्य सामग्री खरिदमा भ्रष्टाचार गरेको आरोप लगाउँदै तेहेल्काले डटकमले गोप्य कारबाही (स्टिङ अप्रेशन) गरेर खरिदसम्बन्धी विवरण सार्वजनिक गरेको थियो ।
तेहेल्काले सार्वजनिक गरेका भ्रमपूर्ण समाचार सामग्रीबाट आफ्नो मानहानी भएको जिकिर गर्दै जनरल आलुवालियाले उच्च अदालतमा मुद्दा दायर गरेका थिए । उनीमाथि प्रतिरक्षा सामग्री आयातमा ठूलो घोटाला गरिएको आरोप लगाइएको थियो ।
प्रतिरक्षा उपकरण उत्पादक बेलायती कम्पनीका नक्कली बजार प्रतिनिधि बनेर तेहेल्काका दुई जना पत्रकारले स्टिङ अप्रेशन गरेका थिए । उनले एक शिशी ब्ल्यू लेबल ह्विस्की र रु दश लाख घुस मागेको श्रव्य सामग्री तेहेल्काले प्रसारण गरेको थियो ।
उक्त सामग्री प्रसारण हुनेबित्तिकै भारतीय सेनाले उनीमाथि छानबिन थालेको थियो। छानबिनबाट प्रसारित श्रव्य सामग्री असत्य भएको प्रयोगशाला परीक्षणबाट पुष्टि भएको थियो ।
न्यायाधीश कृष्णाले भ्रामक समाचारबाट पीडितको चरित्र हत्या भएको सार्वजनिक मानप्रतिष्ठामा ठूलो आघात पुगेको, साक्षमा याचनाबाट त्यो आघात नमेटिने भएकाले उक्त रकम क्षतिपूर्ति भर्न आदेश दिएकी हुन् । रासस
नेपाल राष्ट्र बैंकले १२ अर्ब ६० करोड रुपैयाँको ट्रेजरी बिल नवीकरण गर्ने भएको छ।
केन्द्रीय बैंकले साउन ९ गते जारी हुने २८ दिने र ९१ दिने ट्रेजरी बिलको नवीकरण गर्न लागेको हो। राष्ट्र बैंकले २८ दिनका लागि ४ अर्ब रुपैयाँ र ९१ दिनका लागि ८ अर्ब ६० करोड रुपैयाँको ट्रेजरी बिलको नवीकरण गर्नेछ। यी ट्रेजरी बिल क्रमशः भदौ ५ गते र कात्तिक ७ गते परिपक्व हुनेछन्।
यी ट्रेजरी बिलको भोलि दिउँसो ३ बजे अनलाइनका माध्यमबाट बोलकबोल हुनेछ।
ट्रेजरी बिल १ वर्ष वा १ वर्षभन्दा कम अवधिको आन्तरिक ऋण उठाउन प्रयोग गरिने अल्पकालीन सरकारी ऋणपत्र हो।
कुथेली बुखरी स्मल हाइड्रोपावरको आईपीओ आज बाँडफाँड गरिएको छ।
आज बिहान ९ बजे एनएमबि क्यापिटलको कार्यालयमा धितोपत्र बिक्री प्रबन्धक एनएमबि क्यापिटलले कुथेली बुखरी स्मल हाइड्रोपावरको आईपीओ बाँडफाँड गरेको हो।
कम्पनीले गत असार २६ गतेदेखि असार २९ गतेसम्म सर्वसाधारणलाई आईपीओ बिक्री खुला गरेको थियो। कम्पनीले जारी पुँजी १२ करोड १८ लाख ६७ हजार ५०० रुपैयाँको १० प्रतिशतले हुन आउने १ करोड २१ लाख ८६ हजार ७०० रुपैयाँबराबर अर्थात १०० रुपैयाँ अंकित दरका कुल १ लाख २१ हजार ८६७ कित्ता आईपीओ सर्वसाधारणका लागि छुट्याएको थियो। त्यसमध्ये १० प्रतिशतले हुन आउने १२ हजार १८६ कित्ता सेयर कम्पनीले वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीलाई र ५ प्रतिशतले हुन आउने ६ हजार ९३ कित्ता सेयर सामूहिक लगानी कोषलाई बाँडफाँड गरेको थियो। बाँकी रहेको सेयरमध्ये २ प्रतिशतले हुन आउने २ हजार ४३७ कित्ता कर्मचारीलाई सुरक्षित गरी बाँकी १ लाख १ हजार १५१ कित्तामा सर्वसाधारणले खरिद आवेदन दिन पाउने व्यवस्था गरिएको थियो।
यसमा कुल १० लाख ४८ हजार ४६८ आवेदकबाट १ करोड ११ लाख ३५ हजार ४३० कित्ता सेयर माग भएको थियो। तीमध्ये १० लाख ४७ हजार ३०५ आवेदकबाट परेको १ करोड ११ लाख २२ हजार ३७० कित्ता सेयर सदर भएको छ भने बाँकी १ हजार १६३ आवेदकबाट परेको १३ हजार ६०९ कित्ता सेयर रद्द भएको छ।
यो आईपीओ अन्तिम नतिजा केहीबेरमा सार्वजनिक हुनेछ। आईपीओ अन्तिम नतिजा धितोपत्र बिक्री प्रबन्धक र आईपीओ निष्कासन गर्ने कम्पनीको वेबसाइट र सीडीएससीको iporesult.cdsc.com.npमा हेर्न सकिनेछ।
