चालु आर्थिक वर्षको तेस्रो त्रैमाससम्म नेपालका फाइनान्स कम्पनीहरूको वित्तीय अवस्थामा उल्लेख्य सुधार देखिएको छ। १५ फाइनान्स कम्पनीहरूले समग्रमा ७० लाख ४० हजार रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेका छन्, जुन गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा २७१.२२ प्रतिशतले बढी हो। अघिल्लो वर्ष सोही अवधिसम्म यी कम्पनीहरूले १८ करोड ९६ लाख रुपैयाँ मात्र नाफा कमाएका थिए।
नेपाल राष्ट्र बैंकले लागू गरेको कर्जा पुनर्संरचना तथा पुनर्तालिकीकरण सम्बन्धी व्यवस्थाले फाइनान्स कम्पनीहरूको नाफा वृद्धिमा महत्वपूर्ण टेवा पुर्याएको छ।
तेस्रो त्रैमाससम्म १२ कम्पनी नाफामा रहँदा ३ कम्पनी भने घाटामा छन्। गत वर्षको सोही अवधिमा ५ कम्पनी घाटामा रहेका थिए।
सबैभन्दा बढी नाफा आर्जन गर्ने कम्पनी मन्जुश्री फाइनान्स बनेको छ, जसले २१ करोड ८९ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। यो नाफा गत वर्षको तुलनामा २७.९३ प्रतिशतले बढी हो।
नाफा वृद्धिदरका आधारमा गुडविल फाइनान्स अग्रस्थानमा रहेको छ, जसले ५६५.७२ प्रतिशतले नाफा वृद्धि गरेको छ। यता प्रोग्रेसिभ फाइनान्स, जानकी फाइनान्स र नेपाल फाइनान्स भने घाटामा रहेका छन्।
ब्याज आम्दानीमा सामान्य वृद्धि
तेस्रो त्रैमाससम्म फाइनान्स कम्पनीहरूको खुद ब्याज आम्दानी २ अर्ब ९६ करोड ३८ लाख रुपैयाँ पुगेको छ, जुन गत वर्षको तुलनामा ५.५० प्रतिशतले बढी हो। अघिल्लो वर्ष सोही अवधिमा यस्तो आम्दानी २ अर्ब ८० करोड ९४ लाख रुपैयाँ थियो।
ब्याज आम्दानीका हिसाबले पनि मन्जुश्री फाइनान्स अग्रस्थानमा रहेको छ, जसले ६८ करोड ४७ लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको छ। वृद्धि दरका आधारमा भने गुडविल फाइनान्स अगाडि देखिएको छ, जसको ब्याज आम्दानी ७२.६२ प्रतिशतले बढेको छ।
यद्यपि, जानकी, मल्टीपर्पस, पोखरा र श्री इन्भेष्टमेन्ट एण्ड फाइनान्सको ब्याज आम्दानी भने घटेको छ।
एनपीएलमा चुनौती कायमै
नाफामा सुधार देखिए पनि खराब कर्जा अनुपात (एनपीएल)मा अपेक्षित सुधार देखिएको छैन। तेस्रो त्रैमाससम्म ५ कम्पनीले मात्रै एनपीएल घटाएका छन् भने १० कम्पनीको एनपीएल बढेको छ।
एनपीएल घटाउने कम्पनीहरूमा मन्जुश्री, रिलायन्स, गुहेश्वरी मर्चेण्ट बैंक एण्ड फाइनान्स, प्रोग्रेसिभ र समृद्धि फाइनान्स रहेका छन्।
नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार ५ प्रतिशत वा सोभन्दा कम एनपीएल भएको संस्थालाई मात्र वित्तीय रूपमा स्वस्थ मानिन्छ। सो आधारमा मन्जुश्री, आइसीएफसी र श्री इन्भेष्टमेन्ट एण्ड फाइनान्स मात्रै सुरक्षित अवस्थामा देखिएका छन्।
इपीएस र लाभांश क्षमता कमजोर
तेस्रो त्रैमाससम्म सबैभन्दा बढी प्रतिसेयर आम्दानी (इपीएस) मन्जुश्री फाइनान्सको २१.६० रुपैयाँ रहेको छ भने सबैभन्दा कम समृद्धि फाइनान्सको ०.१२ रुपैयाँ छ। प्रोग्रेसिभ, जानकी र नेपाल फाइनान्सको इपीएस भने ऋणात्मक रहेको छ।
लाभांश क्षमताको हिसाबले अधिकांश फाइनान्स कम्पनी कमजोर अवस्थामा देखिएका छन्। तीन कम्पनीबाहेक सबैको लाभांश क्षमता ऋणात्मक छ। मन्जुश्री फाइनान्सको लाभांश क्षमता २२.६० प्रतिशत, आइसीएफसी फाइनान्सको १.३८ प्रतिशत र श्री इन्भेष्टमेन्ट एण्ड फाइनान्सको १.९४ प्रतिशत रहेको छ।
अन्य १० कम्पनी भने हाल लाभांश वितरण गर्न नसक्ने अवस्थामा रहेका छन्।
